Југоисточниот регион е еден од осумте не административни региони во Република Северна Македонија поделени според номенклатурата на НТЕС (Номенклатура на  територијални единици за статистика), усогласена со европската регулатива од 2007 година („Службен весник на РМ“ број 158/2007 и 10/2014). Во последните пет години,
регионот доживува зголемена економска активност и двоцифрено зголемување на учеството на регионалната економија во бруто домашниот производ. Растот на вредноста на БДП-то и трендовите во извозот во последните пет години проследени со намалување на невработеноста, чија стапка е најниска во државата, укажуваат на зајакнување на доминантната улога на трговијата и услужните дејности во регионот, а на сметка на преработувачката индустрија и земјоделството.


Резултатите од истражувањето укажуваат дека претпријатијата и земјоделските здруженија во Југоисточниот регион се карактеризираат со малку вработени (под десет),  среден до низок годишен обрт, и доминантно се наоѓаат во фаза на заситеност (возраст). Структурата на деловниот сектор во последните пет години не покажува знаци на
реструктуирање кон малите и средни претпријатија, додека микро претпријатијата се доминантен деловен ентитет во регионот. Ваквата поставеност и профил на активните
претпријатија укажува на ризик од неефикасно искористување на ресурсите, слаба продуктивност на трудот, и со тек на време, намалување на додадената вредност од
искористените ресурси. Во ваков контекст, истражувањето за потребите за обуки и други мерки за поддршка на растот и развојот на претпријатијата и земјоделците во Југоисточниот регион ја истакнува потребата од поефикасно информирање на претпријатијата и земјоделците за постоечките мерки и програми за поддршка, организирање на настани за вмрежување, настани за регрутирање на вработени, и средби со претставници од локалните и националните институции, како и претставници од меѓународни институции, програми и фондови. Потребата за обуки е најмногу насочена кон зголемување на капацитетите за подготовка и менаџирање на проекти финансирани од програмите и фондовите на Европската Унија, со посебна тематска покриеност на ИПАРД програмата, развојот на дигиталните вештини во делот на електронската трговија и развојот на стратешки пристап за воведувањето на нови производи и услуги како и обуките за воведување и подобрување на стандардите за квалитет.

ЛИНК

 

По неколкудецениската либерализација на трговијата и капиталот, на почетокот на новиот милениум, фокусот е ставен на либерализацијата на движењето на трудот. Овие случувања ја поддржуваат мобилноста на младите луѓе во потрага по образование и работни места надвор од нивните земји на раѓање. Во исто време, овие трендови исто така се препознаваат како алатка за трансфер на знаење и вештини помеѓу различните држави и се залагаат за поправедна распределба на глобалното богатство. Иднината изгледа ветувачки, а сепак далечна, додека меѓународната мобилност на младите е ограничена заради пристапот до финансии. 

Денес постои појава на две различни парадигми кога станува збор за улогата на давателите на високото образование во општеството. Првиот, главно присутен во студентите земји (Велика Британија, САД), го гледа високото образование од гледна точка на пазар, каде што учениците се препознаваат како креатори на побарувачката. Како резултат на тоа, трошоците за Високото образование претежно се на товар на студентите, додека највисокиот товар го носат меѓународните студенти.  Како резултат на тоа, достапните финансиски механизми за поддршка на меѓународната мобилност на студентите во овие земји се ограничени. 

Спротивно на ова гледање, ЕУ носи нова парадигма за улогата на високообразовните институции во општеството, додека тековните податоци ја поддржуваат одржливост долговечноста на овој пристап. Оваа парадигма ги гледа учениците како материјал, кој се трансформира во текот на процесот на високото образование. Студентите не се пазарот; тие се производ, додека пазарот се работодавците, самото општество. Државна поддршка на високото образование во речиси сите земји на ЕУ придружена со  Болоњскиот процес и механизмите во рамките на програмата Еразмус + ги отстранува многуте пречки за финансирање на меѓународната мобилност на студентите. Податоците покажуваат дека овие механизми се ефективни; додека единствен предизвик кои во последно време се разгледува е прашањето  дали производот, односно квалитетот на образованието ги исполнува барањата на работодавачите.

Извештајот на Центарот за Управување со Знаење за глобалните трендови на меѓународната мобилност на студентите  може да се преземе од следниот линк.

 

Во денешно време не постои сомнеж дека изворот на конкурентска предност на земјите е иновативниот потенцијал на нивните економии; сепак, иновациите не се гледаат само на микро ниво, односно на организациско и индустриско ниво; тие исто така произлегуваат од начинот на кој државите управуваат и ги зајакнуваат своите економии. Студијата за деловното опкружување и иновативен потенцијал на Република Македонија ги истражува макро и микро-детерминантите на иновативниот потенцијал на земјата во периодот 2010-2017 година.

 

Студијата може да се превземе на следниот линк

Вредностите на индикаторите може да ги превземете на следниот линк.

Со цел зголемување на конкурентноста на Југоисточниот плански регион преку поддршка на малите и средни претпријатија и на претприемништвото, формиран е Бизнис Центар за поддршка и консултативни услуги за мали и средни претпријатија во рамките на Центарот за развој на Југоисточниот плански регион. Остварувањето на основната задача на Бизнис Центарот за поддршка и консултативни услуги за мали и средни претпријатија во Југоисточниот плански регион е поврзано со изготвување на Регионална програма и Акциски план за развој и поддршка на приватниот сектор во координација со другите ентитети во Југоисточниот плански регион.


Регионална програма и Акциски план за развој и поддршка на приватниот сектор во координација со другите ентитети во Југоисточниот плански регион се изработи во периодот ноември 2015–јануари 2016 година, користејќи методологија која опфати 3 методи на собирање на податоци (истражување на секундарни податоци, фокус групи и електронска анкета).

Програмата за развој и поддршка на бизнис секторот може да се превземе од следниот линк.

 

Овој документ е изработен во рамките на проектот „Проширување на функциите на центрите за развој на планските региони во насока на споредување на активности/услуги за поддршка на приватниот сектор“, финансиран од Министерството за локална самоуправа.

Целта на Водичот е да ве запознае со можностите и поволностите за инвестирање во југоисточниот регион, националните и регионалните политики и мерките за поддршка на инвестициите, како и со специфичностите на постојните индустриски зони и инвестициски локации.

Географски, југоисточниот регион ја опфаќа територијата на крајниот југоисточен дел на Република Македонија или, поточно, подрачјето на струмичко-радовишката и гевгелиско-валандовската котлина, односно долината на реката Струмица и долниот тек на реката Вардар. Регионот се граничи со Република Грција на југ и Република Бугарија на исток, а на север и запад со источниот и вардарскиот регион. Според податоците за 2014 година, во регионот живеат 173.457 жители, односно 8,48% од вкупното население во Република Македонија. Регионот има вкупна површина од 2.835 км2, односно 10,9% од вкупната површина на државата, со густина на населеност од 61,2 жители на км2. Вкупно десет општини го сочинуваат југоисточниот плански регион: Општина Богданци, Општина Босилово, Општина Валандово, Општина Василево, Општина Гевгелија, Општина Дојран, Општина Конче, Општина Ново Село, Oпштина Радовиш и Општина Струмица.

Со цел подобро да ги опфати сите потребни информации што ви се потребни за да донесете информирани одлуки Водичот за инвеститори се состои од четири дела. Во првиот дел се дадени општи информации за Република Македонија (географија, политички систем и економија) со цел да се нагласат нејзините предности како погодна локација за вашите инвестиции. Во вториот дел е претставено деловното опкружување, каде што многу детално ве информираме за правната и институционалната рамка што го регулира водењето бизнис во Република Македонија, почнувајќи од можностите за основање фирма, процесите за водење бизнис, даноците, пазарот на работна сила, градежното земјиште и недвижниот имот, како и можностите за финансиска поддршка на фирмите. Третиот дел се однесува на југоисточниот плански регион, каде што се дадени општи информации за регионот и предностите што регионот ги нуди како извонредна локација за вашите инвестиции. Во четвртиот дел се претставени секоја од десетте општини во регионот и потенцијалите за инвестиции во нив. Ви ги претставуваме основните информации за секоја општина посебно, вклучително и кратка информација за општината, сообраќајните врски, човечките ресурси и образованието, локалната економија со посебен осврт на индустриските зони и локациите за инвестиции.

Целиот документ може да се превземе од следниот линк.

Во современиот свет на либерализирани пазари, поврзани економии, и широка распространетост на новите технологии, состојбата на постојани промени е новото статус кво. За да може една економија успешно да се справи со предизвиците на новото време потребно е да биде конкурентна и да изгради предност која се заснова на иновации и знаење во сектори кадешто постои висока додадена вредност.

Целта на оваа анализа е да направи пресек на политиките и програмите во секторот за конкурентност и иновативност во Република Македонија со посебен фокус врз иновативноста, да ги разгледа досегашните активности и реализирани мерки, да идентификува области за подобрување и да предложи мерки. Истата се спроведува под ИПА 2 механизмот за граѓански организации.

Тука може да ја превземете целата анлиза

Студијата ги презентира резултатите од Анкетата за иновации на фирми кои работат во Република Македонија, спроведена од Центарот за Управување со знаење од Македонија и brainplus од Австрија. Истражувањето ги опфаќа активностите за иновации во рамките на македонските компании во периодот 2010-2013 година.

Студијата може да се превземе од следниот линк.

Bogdanovska Gj., Andrijana

Publication: Економски развој (Economic development) [2/2008]

Recommended reference: Bogdanovska Gj, Andrijana, Influence of Multinational Enterprises in the Human Capital Formation in the Republic of Macedonia. Available at CEEOL: http://www.ceeol.com/aspx/publicationdetails.aspx?issueId=7df4ba0a-bccb-4337-b34e-c7c243d72d72

 

ABSTRACT

The study on the influence of Multinational Enterprises on Human Capital Formation in R.Macedonia consists of a research on two important factors influencing country's economy and determining its future growth. 

It builds on literature findings that indicate the importance of two types of activities through which MNEs contribute to the development of the Human Capital in the host economy. They are:

  1. Direct spillovers - increase in the rate of employment of the host-country and technology and knowledge transfer from MNEs to its local subsidiaries;
  2. Indirect spillovers - technology and knowledge transfer through vertical and horizontal linkages, and other forms of support of the wider community.


Research methodology applied is qualitative field research covering semi-structured interviews with managers of MNEs and local companies - part of MNEs horizontal and vertical linkages.

The research findings confirm that MNEs have an influence on Human Capital formation in Republic of Macedonia, although this influence is very limited and covers technology and knowledge transfer onto MNEs subsidiaries – direct spillovers. In the indirect spillovers, MNEs influence on human capital development is insignificant, because MNEs do not use many local companies as suppliers in the country. In the industries where MNEs use local suppliers and/or have local competition, these companies influence the local business community and transfer technology and knowledge through imposing higher standards on quality and after care activities.

 


Bogdanovska Gj., Andrijana

Publication: Економски развој (Economic development) [3/2008]

Recommended reference: Bogdanovska Gj., Andrijana, FDI and Human Capital Formation In South-Eastern Europe Focusing on Republic of Macedonia. Available at CEEOL: http://www.ceeol.com/aspx/publicationdetails.aspx?issueId=63c517b7-534b-408b-a03a-f9cae01d0c28

 

ABSTRACT

Republic of Macedonia practiced, and continues to practice a passive FDI dependent strategy. An Investment Promotion Agency (IPA) has been recently established, but there are no specific FDI coordinated activities for the country’s promotion, and no clear strategic positioning compared to neighbours. Republic of Macedonia is a small market and although it has FTAs (free trade agreements) with most of the countries in the region, is not attractive for foreign investors, which find Romania and Bulgaria to be more suitable destinations due to their EU accession in 2007, their larger markets and the allocation of the EU structural funds. These developments determine the position of the country on the external playground, with limited short-term possibilities for change (next 2-3 years). In this situation, a solid knowledge of all available in-country resources is significant for developing and implementing a more assertive FDI dependent strategy.

The aim of this study is to analyse the importance of Human capital for attraction of FDIs and the further opportunities arising from FDIs in developing the HC of the country. Research methodology applied is explanatory quantitative research covering a survey of employees in MNEs and follow up interviews with MNEs managers.

At the moment MNEs influence human capital formation in Republic of Macedonia at two levels:

(1) MNEs tend to transfer technology and knowledge onto their subsidiaries and provide many training opportunities for its employees than before. The offered trainings are in work related and job securing skills, and they tend to under invest in development activities. 
(2) MNEs influence the local business community and transfer technology and knowledge through imposing higher standards on quality and after care activities. As a result of MNEs entry on the local market, local companies – vertical link, invested in new technology, human capital and employed new labour. In the sectors where MNEs have local competition, they caused technology and knowledge transfer onto horizontal links by pressing local competitors in improving its physical and human capacities for producing more competitive products/services.


Bogdanovska Gj., Andrijana

Publication: Економски развој (Economic development) [1-2/2010]

Recommended reference: Bogdanovska Gj., Andrijana, Joint Ventures (JVC) vs. wholly Owned Enterprises (WHOES) Review of Current Trends. Available at CEEOL: http://www.ceeol.com/aspx/authordetails.aspx?authorid=70983f8f-a7e5-4861-90f8-e8ba6deca9fb

 

ABSTRACT

The increasing globalization of business, the opening of traditionally closed markets, and the emergence of innovative organizational forms have heightened concerns over issues relating to international entry strategies. While the process of internationalization raises a number of issues for a company, such as the choice of product market, the form of governance and the partnering strategy, the provided analysis in this review will focus on the influence that the relaxation of restrictions on foreign ownership had on the entry strategy of companies across many industries. Specifically, the analysis is made on the preferences of companies regarding the entry mode in international markets: a wholly-owned enterprise (WHOEs) vs. an international Joint Venture (JVCs).

The analysis is focused on countries like India and China, due to the fact that these countries attract the highest amount of FDIs, are seen as the most attractive foreign markets for the future, have been marked by heavily regulated FDI market in the past and have introduced extensive changes in the requirements regarding ownership structure of foreign direct investments (UNCTAD 2009a).

The purpose is to provide a comprehensive analysis of the reasons that have led to the change in preferences in the market entry strategies of companies and to critically discuss the relative advantages and disadvantages of JVCs versus the WHOEs as an entry mode.